ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੧ ਦੁਤੁਕੇ ॥
ਪੁੜੁ ਧਰਤੀ ਪੁੜੁ ਪਾਣੀ ਆਸਣੁ ਚਾਰਿ ਕੁੰਟ ਚਉਬਾਰਾ।।ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਮੂਰਤਿ ਏਕਾ ਮੁਖਿ ਤੇਰੈ ਟਕਸਾਲਾ ॥੧॥ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਤੇਰੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣਾ ॥ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਿਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ਆਪੇ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ ॥ ਰਹਾਉ ॥ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਤੇਰਾ ਰੂਪੁ ਕਿਨੇਹਾ।।ਇਕਤੁ ਰੂਪਿ ਫਿਰਹਿ ਪਰਛੰਨਾ ਕੋਇ ਨ ਕਿਸ ਹੀ ਜੇਹਾ ॥੨॥ਅੰਡਜ ਜੇਰਜ ਉਤਭੁਜ ਸੇਤਜ ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਜੰਤਾ ॥ਏਕੁ ਪੁਰਬੁ ਮੈ ਤੇਰਾ ਦੇਖਿਆ ਤੂ ਸਭਨਾ ਮਾਹਿ ਰਵੰਤਾ ॥३॥ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਬਹੁਤੇ ਮੈ ਏਕੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਮੈ ਮੂਰਖ ਕਿਛੁ ਦੀਜੈ ॥
ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਸੁਣਿ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਡੁਬਦਾ ਪਥਰੁ ਲੀਜੈ ॥ਮਹਲਾ ੧ – ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਸੋਰਠਿ ਰਾਗ ਅੰਗ ੫੯੬
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇਰਾ ਚੁਬਾਰਾ ਹੈ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਚੁਬਾਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕੰਧਾਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਚੁਬਾਰੇ ਦਾ (ਹੇਠਲਾ) ਪੁੜ ਹੈ (ਫ਼ਰਸ਼ ਹੈ), ਆਕਾਸ਼ ਉਸ ਚੁਬਾਰੇ ਦਾ (ਉਪਰਲਾ) ਪੁੜ ਹੈ (ਛੱਤ ਹੈ)।ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਦੇ ਜੀਆਂ ਜੰਤਾਂ) ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਟਕਸਾਲ ਵਿਚ ਘੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ।ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਿਕ! ਤੇਰੇ ਕੌਤਕ ਅਚਰਜ ਹਨ।ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਰ (ਸਾਰੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ) ਭਰਪੂਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਭਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ ॥ ਰਹਾਉ॥ਮੈਂ ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਤੱਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਜੋਤਿ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ) ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਸਰੂਪ ਕੈਸਾ ਹੈ (ਇਹ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ वै)।ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਆਪ ਹੁੰਦਿਆਂ ਭੀ ਇਹਨਾਂ ਬੇਅੰਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ (ਅਸਚਰਜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ) ਕੋਈ ਇਕ ਜੀਵ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ॥੨॥ਅੰਡੇ ਵਿਚੋਂ, ਜਿਓਰ ਵਿਚੋਂ, ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ, ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ।ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਚਰਜ ਖੇਡ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ ॥੩॥
ਤੇਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਭੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ।ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ! ਸੁਣ! ਮੈਨੂੰ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਅਕਲ ਦੇਹ, ਮੈਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕੱਢ ਲੈ !
31 ਜਨਵਰੀ 1958 ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਫਲ ਉਪਗ੍ਰਹਿ:-
1. ਪਿਛੋਕੜ: ਸਪੂਤਨਿਕ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ
1957 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ (ਰੂਸ) ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ‘ਸਪੂਤਨਿਕ’ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤਾਕਤ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸੀ। ਕਈ ਅਸਫਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਐਕਸਪਲੋਰਰ-1 (Explorer 1) ਮਿਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
2. ਲਾਂਚ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟ
ਸਮਾਂ: 31 ਜਨਵਰੀ 1958 ਨੂੰ ਰਾਤ 10:48 ਵਜੇ।
ਸਥਾਨ: ਫਲੋਰਿਡਾ ਦੇ ਕੇਪ ਕੈਨਾਵੇਰਲ ਤੋਂ।
ਰਾਕੇਟ: ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਜੂਨੋ-1 (Juno I) ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
3. ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ: ਵੈਨ ਐਲਨ ਬੈਲਟ
ਐਕਸਪਲੋਰਰ-1 ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ (ਵਿਕਿਰਨ) ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਟੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੇਮਸ ਵੈਨ ਐਲਨ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ‘ਵੈਨ ਐਲਨ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬੈਲਟ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਯੁੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਸੀ।
4. ਨਾਸਾ (NASA) ਦੀ ਨੀਂਹ
ਇਸ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਈ। ਇਸੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ, 1958 ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ (NASA) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
5. ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ
ਐਕਸਪਲੋਰਰ-1 ਨੇ 23 ਮਈ 1958 ਤੱਕ ਡੇਟਾ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 12 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970 ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਸੜ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।