ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਹਿ ਨਿਤ ਕਪਟੁ ਕਮਾਵਹਿ ਹਿਰਦਾ ਸੁਧੁ ਨ ਹੋਈ ||
ਅਨਦਿਨੁ ਕਰਮ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੇਰੇ ਸੁਪਨੈ ਸੁਖੁ ਨ ਹੋਈ ||
ਗਿਆਨੀ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥ਕੋਰੈ ਰੰਗੁ ਕਦੇ ਨ ਚੜੈ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ਜਪੁ ਤਪ ਸੰਜਮ ਵਰਤ ਕਰੇ ਪੂਜਾ ਮਨਮੁਖ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਈ ॥ਅੰਤਰਿ ਰੋਗੁ ਮਹਾ ਅਭਿਮਾਨਾ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਈ ॥ २॥ਬਾਹਰਿ ਭੇਖ ਬਹੁਤੁ ਚਤੁਰਾਈ ਮਨੂਆ ਦਹ ਦਿਸਿ ਧਾਵੈ ॥ਹਉਮੈ ਬਿਆਪਿਆ ਸਬਦੁ ਨ ਚੀਨ੍ਹੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਆਵੈ ॥੩॥ਨਾਨਕ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਬੂਝੈ ਸੋ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ॥ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਬੂਝੈ ਏਕਸੁ ਮਾਹਿ ਸਮਾਏ ॥੪॥
ਮਹਲਾ ੪ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ
ਸੂਹੀ, ੭੩੨
ਜੋ ਲੋਕ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਦਾ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਪਵਿਤਰ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ |
ਉਹ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਆਤਮਕ ਆਨੰਦ ਨਹੀ ਮਿਲਦਾ |
29 ਜੂਨ 1924 :- ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਵੇਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥੇ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ‘ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਸ਼ੱਦਦ।
੨੯ ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਪੂਰਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਚੱਲਿਆ ਅਕਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜਥਾ ਜੈਤੋ (ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੰਗਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ: ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਫੌਜੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਸ਼ੀਨਗਨਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ: ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਇਸ ਜਥੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰਹਿ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪੰਗਤੀਆਂ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਥਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ ਫੌਜ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ੨੯ ਜੂਨ ਨੂੰ ਜਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ੫੦੦ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤਸ਼ੱਦਦ: ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਭਾ ਰਿਯਾਸਤ ਦੀਆਂ ਬਦਨਾਮ ਜੇਲ੍ਹਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿੱਲਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਜੇਲ੍ਹ) ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ੨੯ ਜੂਨ ਦੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ‘ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ-ਪਿਆਸੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸਹਿ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ।
ਸਿੱਖ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ੨੯ ਜੂਨ ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬਾਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ, ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।
੨੯ ਜੂਨ ਦਾ ਇਹ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਆਸਥਾ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਹਾਨ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।