ਫਰੀਦਾ ਥੀਉ ਪਵਾਹੀ ਦਭੁ ॥
ਜੇ ਸਾਂਈ ਲੋੜਹਿ ਸਭੁ ॥
ਇਕੁ ਛਿਜਹਿ ਬਿਆ ਲਤਾੜੀਅਹਿ ॥
ਤਾਂ ਸਾਈ ਦੈ ਦਰਿ ਵਾੜੀਅਹਿ ॥ਭਗਤ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ
ਸਲੋਕ ਅੰਗ ੧੩੭੮
ਭਗਤ ਫਰੀਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਤੂੰ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਭਾਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਪਹੇ ਦੀ ਦੱਭ ਵਰਗਾ ਬਣ ਜਾ ।
ਇਕ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਬੂਟੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲਤਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
ਜੇ ਤੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਭਾਉ ਬਣਾ ਲਏਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਾਲਕ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਕਬੂਲ ਹੋਵੇਂਗਾ !
26 ਮਾਰਚ 1748 :- ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ’ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਇਕਜੁੱਟਤਾ
26 ਮਾਰਚ 1748 ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪੰਥ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਜਰਨੈਲ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿਸਲਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਜੀ ਨੂੰ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜਰਨੈਲ ਥਾਪਿਆ। ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ੧੭੧੮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੈਨਿਕ ਤਾਕਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ੬੫ ਜਥਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ੨੬ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜਥਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ੧੧ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ੧੨) ਮੁੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਹ ਜੰਗ ਕਿਸੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸੀ। ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਬਣਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮੁਗ਼ਲ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਅੱਜ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਥਾਨ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਜਰਨੈਲਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਜੇਤੂ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਏ ਸੀ।