ਸਾਜਨ ਮੀਤ ਸੁਆਮੀ ਨੇਰੋ ॥ਪੇਖਤ ਸੁਨਤ ਸਭਨ ਕੈ ਸੰਗੇ ਥੋਰੈ ਕਾਜ ਬੁਰੋ ਕਹ ਫੇਰੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਜੇਤੋ ਲਪਟਾਇਓ ਕਛੂ ਨਹੀ ਨਾਹੀ ਕਛੁ ਤੇਰੋ ॥ਆਗੈ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਆਵਤ ਸਭ ਪਰਗਟ ਈਹਾ ਮੋਹਿਓ ਭਰਮ ਅੰਧੇਰੋ ॥੧॥
ਅਟਕਿਓ ਸੁਤ ਬਨਿਤਾ ਸੰਗ ਮਾਇਆ ਦੇਵਨਹਾਰੁ ਦਾਤਾਰੁ ਬਿਸੇਰੋ ||
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਏਕੈ ਭਾਰੋਸਉ ਬੰਧਨ ਕਾਟਨਹਾਰੁ ਗੁਰੁ ਮੇਰੋ ||
ਮਹਲਾ ੫ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਕਾਨੜਾ, ਅੰਗ ੧੩੦੩
ਮਨ ਪੁਤਰ ਬੀਵੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਅਟਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਦਾਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾਰ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ |
ਕੇਵਲ ਇਕ ਗੁਰੂ ਉਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਰਖੋ ਕਿਉਕਿ ਗੁਰੂ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕਟਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਾਲਾ ਹੈ |
21 ਜੂਨ 1677 :- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ
੨੧ ਜੂਨ (੨੩ ਹਾੜ) ਦਾ ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਬੜੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਵੇਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਰੱਬੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
੧੧ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਲ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਕਿਰਪਾਲ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਹੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਸਜਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੀਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾ ਕੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਜੀਗਾ ਅਤੇ ਕਲਗੀ ਲਗਾਈ ਗਈ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਹ ਬਾਰਾਤ ਕੋਈ ਆਮ ਬਾਰਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਅ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜੱਥੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਝੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਘੋੜਸਵਾਰ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਮੁਖੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਾਰਾਤ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ‘ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਹੌਰ’ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼ ‘ਚ ‘ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾਏ ਗਏ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਾਹੀ ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬਾਰਾਤ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੂਰਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇਖ ਕੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਤ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ‘ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਹੌਰ’ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਬਾਰਾਤ ਦੇ ਸੁਆਗਤ ਅਤੇ ਰੁਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੀਸ ‘ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸਿਹਰਾ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰਤ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੱਤੇ। ਅੱਜ ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿਹਰਾ ਸਾਹਿਬ’ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਰਾਤ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੰਡਾਲ (ਜੋ ਭਾਈ ਹਰਿ ਜਸ ਜੀ ਨੇ ਸਜਾਇਆ ਸੀ) ਵੱਲ ਵਧੀ, ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬਾਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਹਰਿ ਜਸ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਕਿਰਪਾਲ ਚੰਦ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਕੀਤੀ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਾਂਗ ਫੋਕੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਜਾਂ ਨਾਚ-ਗਾਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਬਲਕਿ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ‘ਧੰਨੁ ਸੁ ਵੇਲਾ ਜਿਤੁ ਦਰਸਨੁ ਕਰਨਾ’ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੰਦਮਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ ਬਾਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢੇ ਜਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਛਕਾਏ ਗਏ।
੨੧ ਜੂਨ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ) ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀਤੋ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੀਬੀ ਜੀਤੋ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦਾ ਪਰ ਸੁੰਦਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸ਼ੁੱਧ ਗੁਰਮਤਿ ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੌਥੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸੂਹੀ ਰਾਗ ਦੇ ‘ਲਾਵਾਂ’ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਹਰ ਇੱਕ ਲਾਂਵ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਜੀਤੋ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਚਾਰੇ ਲਾਵਾਂ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ‘ਅਨੰਦੁ ਭਇਆ ਮੇਰੀ ਮਾਏ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈਂ ਪਾਇਆ’ ਦਾ ਗਾਇਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ, ਵੇਦ-ਮੰਤਰਾਂ ਜਾਂ ਅਗਨੀ ਦੇ ਫੇਰਿਆਂ ਦੇ, ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਅਸਥਾਨ’ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
੨੧ ਜੂਨ ਦੇ ਇਸੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਲੜਕੀ ਵਾਲਿਆਂ (ਭਾਈ ਹਰਿ ਜਸ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਪਹਾੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੇ ਬਾਰਾਤ, ਸੰਗਤਾਂ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ।
ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਹਰਿ ਜਸ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ “ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਕਿੱਲਤ ਹੈ, ਸੰਗਤਾਂ ਲਈ ਜਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?”, ਤਾਂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੜੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਰਦ (ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਸਤਰ/ਭਾਲਾ) ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੀਲੇ ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਸਤਰ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰਿਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ ਕਿ ਸੁੱਕੀ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮੀਠੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਵਾਂ (ਚਸ਼ਮੇ) ਫੁੱਟ ਪਈਆਂ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸੰਗਤਾਂ ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਅੱਜ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤ੍ਰਿਵੈਣੀ ਸਾਹਿਬ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਅੱਜ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਤਮਿਕ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਈ ਹਰਿ ਜਸ ਜੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਰਾਤ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬੜੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ) ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਜ ੧੬੯੯ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ।
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਸੀਸ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ‘ਖੰਡੇ ਬਾਟੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਟੇ ਵਿੱਚ ਜਲ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਛੰਦ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੀਰ-ਰਸੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਹੀ ਮਰਿਆਦਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਸਰੋਤ ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ) ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮਾਤਾ ਜਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੀਰ-ਰਸ (ਜੋਸ਼) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖ਼ਾਲਸੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਜੋਸ਼ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੱਟੜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚੋਂ ਪਤਾਸੇ (ਖੰਡ ਦੇ ਦਾਣੇ) ਲਿਆਂਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਉਬਲਦੇ ਹੋਏ ਜਲ ਦੇ ਬਾਟੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਰਮਾਇਆ, “ਮਾਤਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵਡਮੁੱਲਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਤਾਸੇ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਅੰਦਰ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਮਰਤਾ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਮਿਠਾਸ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ।”