ਫਰੀਦਾ ਜੇ ਜਾਣਾ ਤਿਲ ਥੋੜੜੇ ਸੰਮਲਿ ਬੁਕੁ ਭਰੀ ॥
ਜੇ ਜਾਣਾ ਸਹੁ ਨੰਢੜਾ ਤਾਂ ਥੋੜਾ ਮਾਣੁ ਕਰੀ ॥ਭਗਤ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ
ਸਲੋਕ ਅੰਗ ੧੩੭੮
ਭਗਤ ਫਰੀਦ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ – ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਸ ਸਰੀਰ-ਰੂਪ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸੁਆਸ ਰੂਪੀ ਤਿਲ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬੁੱਕ ਭਰਾਂ ।
ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਏ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਬਾਲ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਾਲੀ ‘ਪੋਟਲੀ’ ਦਾ ਮਾਣ ਛੱਡ ਦਿਆਂ !
18 ਮਾਰਚ 1828:- ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਫ਼ੈਸਲੇ
18 ਮਾਰਚ 1828 ਦਾ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਿਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਆਪਣੀ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਉਭਾਰਿਆ ਸੀ। ੧੮ ਮਾਰਚ ਦੇ ਦਿਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਬਾਰ ਸਜਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਬੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੀ।
ਇਸ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਮਾਰਚ ਦਾ ਇਹ ਮਹੀਨਾ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਅਫਸਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਨੀਤੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ੧੮ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਵੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗ-ਬਗੀਚਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ।