ਪ੍ਰਥਮੇ ਤੇਰੀ ਨੀਕੀ ਜਾਤਿ ॥ਦੁਤੀਆ ਤੇਰੀ ਮਨੀਐ ਪਾਂਤਿ ॥ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਥਾਨੁ ॥ਬਿਗੜ ਰੂਪੁ ਮਨ ਮਹਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥੧॥ਸੋਹਨੀ ਸਰੂਪਿ ਸੁਜਾਣਿ ਬਿਚਖਨਿ ॥ਅਤਿ ਗਰਬੈ ਮੋਹਿ ਫਾਕੀ ਤੂੰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਤਿ ਸੂਚੀ ਤੇਰੀ ਪਾਕਸਾਲ ॥ਕਰਿ ਇਸਨਾਨੁ ਪੂਜਾ ਤਿਲਕੁ ਲਾਲ ॥ਗਲੀ ਗਰਬਹਿ ਮੁਖਿ ਗੋਵਹਿ ਗਿਆਨ ॥ਸਭ ਬਿਧਿ ਖੋਈ ਲੋਭਿ ਸੁਆਨ ॥੨॥ਕਾਪਰ ਪਹਿਰਹਿ ਭੋਗਹਿ ਭੋਗ ॥ਆਚਾਰ ਕਰਹਿ ਸੋਭਾ ਮਹਿ ਲੋਗ ॥ਚੋਆ ਚੰਦਨ ਸੁਗੰਧ ਬਿਸਥਾਰ ॥ਸੰਗੀ ਖੋਟਾ ਕ੍ਰੋਧੁ ਚੰਡਾਲ ॥੩॥ਅਵਰ ਜੋਨਿ ਤੇਰੀ ਪਨਿਹਾਰੀ ॥ਇਸੁ ਧਰਤੀ ਮਹਿ ਤੇਰੀ ਸਿਕਦਾਰੀ ॥ਸੁਇਨਾ ਰੂਪਾ ਤੁਝ ਪਹਿ ਦਾਮ ॥ ਸੀਲੁ ਬਿਗਾਰਿਓ ਤੇਰਾ ਕਾਮ ॥੪॥
ਜਾ ਕਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਮਇਆ ਹਰਿ ਰਾਇ ||
ਸਾ ਬੰਦੀ ਤੇ ਲਈ ਛਡਾਇ ||
ਸਾਧਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ||
ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਫਲ ਓਹ ਕਾਇਆ ||
ਸਭਿ ਰੂਪ ਸਭਿ ਸੁਖ ਬਨੇ ਸੁਹਾਗਨਿ ॥ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਿ ਬਿਚਖਨਿ ਤੂੰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ ॥ १२॥
ਮਹਲਾ ੫ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਆਸਾ, ੩੭੪
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਉਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ-ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੇਹਰ ਦੀ ਨਜਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਉਦੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋ ਛਡਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ |
ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਸਚੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਵਾਦ ਮਾਣਿਆ ਉਹ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
13 ਜੁਲਾਈ 1813 :- ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅੱਟਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ।
੧੩ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸਵੇਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੁਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਟਕ (ਹੈਦਰੂ) ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ: ੧੩ ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਫ਼ਗਾਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਜ਼ੀਰ ਫ਼ਤਿਹ ਖ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਅੱਗੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਉੱਖੜ ਗਏ।
ਅੱਟਕ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ: ੧੩ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ਤਹਿ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅੱਟਕ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਦੀਪਮਾਲਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ: ਇਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਲਾਸਾਨੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਾਹੌਰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤੋਪਾਂ ਚਲਾ ਕੇ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।