ਫਰੀਦਾ ਸੋਈ ਸਰਵਰੁ ਢੂਢਿ ਲਹੁ ਜਿਥਹੁ ਲਭੀ ਵਥੁ ॥
ਛਪੜਿ ਢੂਢੈ ਕਿਆ ਹੋਵੈ ਚਿਕੜਿ ਡੁਬੈ ਹਥੁ ॥ਭਗਤ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ
ਸਲੋਕ ਅੰਗ ੧੩੮੦
ਭਗਤ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ – ਉਹੀ ਸੋਹਣਾ ਤਲਾਬ ਲੱਭ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਅਸਲ ਚੀਜ਼, ਨਾਮ-ਰੂਪ ਮੋਤੀ, ਮਿਲ ਪਏ ।
ਛੱਪੜ ਭਾਲਿਆਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਥੇ ਤਾਂ ਚਿੱਕੜ ਵਿਚ ਹੀ ਹੱਥ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ !
12 ਜਨਵਰੀ :-
12 ਜਨਵਰੀ 1705 ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਇਕੋਟ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਲ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਨਣ ਲਈ ਨੂਰਾ ਮਾਹੀ ਨਾਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਨੂਰਾ ਮਾਹੀ ਨੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਅਮਾਨਤ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਹੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਜ਼ਾਲਮ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੁੱਟੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੂਟਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬੂਟਾ ਜੜ੍ਹੋਂ ਉੱਖੜ ਗਿਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਪਾਪੀ ਰਾਜ ਦਾ ਅੰਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਅੱਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟਹਿਲਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਬਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰਬੰਸ ਵਾਰ ਕੇ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਝੁਕਾਇਆ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।