ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫ ॥

ਹਰਿ ਜਨ ਲੀਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਛਡਾਇ ॥ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਉ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਤਾਪੁ ਮੁਆ ਬਿਖੁ ਖਾਇ ॥ ੧॥ ਰਹਾਉ ॥ਪਾਲਾ ਤਾਊ ਕਛੂ ਨ ਬਿਆਪੈ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਨ ਗਾਇ ॥

ਡਾਕੀ ਕੋ ਚਿਤਿ ਕਛੂ ਨ ਲਾਗੈ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਰਨਾਇ ॥੧॥
ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਭਏ ਕਿਰਪਾਲਾ ਹੋਏ ਆਪਿ ਸਹਾਇ ॥ਜਿਨ ਮਿਲਿਆ ਆਤਮ ਪਰਗਾਸੁ ||

ਗੁਨ ਨਿਧਾਨ ਨਿਤਿ ਗਾਵੈ ਨਾਨਕੁ ਸਹਸਾ ਦੁਖੁ ਮਿਟਾਇ ॥२॥३१॥

ਮਹਲਾ ੫ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
ਅੰਗ : ੩੭੮

ਜਦੋਂ ਆਪਾਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਮਤਲਬ ਜਦੋਂ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸਮਝ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਮਤਲਬ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਆਪ ਹੀ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਬਹੁਤ ਅਟੱਲ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਚਾਨਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ

ਹੈ।



11 ਅਕਤੂਬਰ 1711: ਰਾਹੋਂ ਵਿਖੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ

11 ਅਕਤੂਬਰ 1711 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ-ਦੁਆਬ ਦੇ ਰਾਹੋਂ ਦੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਬਦਲ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।

ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਜ਼ਾਲਮਾਨਾ ਟੈਕਸਾਂ, ਜਿਜ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਸੂਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਨ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਤ, ਪਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਫ਼ਰਿਆਦੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਜ਼ੁਲਮੀ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ, ਚੌਧਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵਾਬਾਂ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੱਡ-ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਲ ਵਾਹੀਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇਸ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਦਮ ਨਾਲ ਰਾਹੋਂ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾਈ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਅਮਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।

ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਹਤ ਪੈਕੇਜ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਮੁਫ਼ਤ ਬੋਰੀਆਂ ਵੰਡਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਦਿਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫ਼ਰਮਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਗਾ਼ਬਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇਮਾਨਦਾਰ, ਸਿਦਕੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪ੍ਰਿਯ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਨਾਂ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਰਹੇ।