ਮਹਲਾ ੫ ||
ਜੋ ਪਾਥਰ ਕਉ ਕਹਤੇ ਦੇਵ ॥ਤਾ ਕੀ ਬਿਰਥਾ ਹੋਵੈ ਸੇਵ ॥
ਜੋ ਪਾਥਰ ਕੀ ਪਾਂਈ ਪਾਇ ॥
ਤਿਸ ਕੀ ਘਾਲ ਅਜਾਂਈ ਜਾਇ ॥੧॥
ਠਾਕੁਰੁ ਹਮਰਾ ਸਦ ਬੋਲੰਤਾ ॥ਸਰਬ ਜੀਆ ਕਉ ਪ੍ਰਭੁ ਦਾਨੁ ਦੇਤਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ਅੰਤਰਿ ਦੇਉ ਨ ਜਾਨੈ ਅੰਧੁ ॥ਭ੍ਰਮ ਕਾ ਮੋਹਿਆ ਪਾਵੈ ਫੰਧੁ ॥ਨ ਪਾਥਰੁ ਬੋਲੈ ਨਾ ਕਿਛੁ ਦੇਇ ॥ਫੋਕਟ ਕਰਮ ਨਿਹਫਲ ਹੈ ਸੇਵ ॥੨॥ਜੇ ਮਿਰਤਕ ਕਉ ਚੰਦਨੁ ਚੜਾਵੈ ॥ਉਸ ਤੇ ਕਹਹੁ ਕਵਨ ਫਲ ਪਾਵੈ ॥ਜੇ ਮਿਰਤਕ ਕਉ ਬਿਸਟਾ ਮਾਹਿ ਰੁਲਾਈ ॥ਤਾਂ ਮਿਰਤਕ ਕਾ ਕਿਆ ਘਟਿ ਜਾਈ ॥੩॥ਕਹਤ ਕਬੀਰ ਹਉ ਕਹਉ ਪੁਕਾਰਿ ॥ਸਮਝਿ ਦੇਖੁ ਸਾਕਤ ਗਾਵਾਰ ॥ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਬਹੁਤੁ ਘਰ ਗਾਲੇ ॥ਰਾਮ ਭਗਤ ਹੈ ਸਦਾ ਸੁਖਾਲੇ ॥੪॥੪॥੧੨॥
ਮਹਲਾ ੫ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਮਹਲਾ, ੧੧੬੦
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ,ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਜਾਈਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
6 ਜੂਨ 1984 :-ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ।
੪ ਅਤੇ ੫ ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚੱਲੀ ਭਾਰੀ ਤੋਪਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਟਾਕਰੇ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਪੈਰਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਉਣਾ ਪਿਆ ਸੀ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫ਼ੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੇ ੬ ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜਯੰਤਾ ਟੈਂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ੬ ਜੂਨ ਨੂੰ ਤੜਕੇ ਲਗਭਗ ੪:੦੦ ਤੋਂ ੫:੦੦ ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਭਾਰੀ ‘ਵਿਜਯੰਤਾ ਟੈਂਕ’ (Vijayanta Tanks) ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸੰਗਰਮਰਮਰ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਗੋਲੇ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤ ‘ਤੇ ੧੦੫ ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਦੇ ਕਈ ਹਾਈ-ਐਕਸਪਲੋਸਿਵ ਗੋਲੇ ਸਿੱਧੇ ਦਾਗੇ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗੁੰਬਦ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ (ਸ਼ਹੀਦ) ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਕਈ ਮੋਰਚੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ।
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ‘ਤੇ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਰ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਡਰ ਜਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇਖ ਕੇ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਫੜ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਜਾਂ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ (Surrender) ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ ‘ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੂਝਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਜਦੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ।
੬ ਜੂਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮਾਹਿਰ ਜਨਰਲ ਸ਼ਾਹਬੇਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਨਾਇਬ ਮੁਖੀ ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰ ਆਏ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਖ਼ਤਰਬੰਦ ਗੱਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਈਫ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਮਸ਼ੀਨਗਨਾਂ (LMGs) ਨਾਲ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਿੱਕ ਤਾਣ ਕੇ ਲੜਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ।
੬ ਜੂਨ ੧੯੮੪ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਨਰਲ ਸ਼ਾਹਬੇਗ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਆਨ-ਬਾਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ੨੦ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ’ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।