ਸਲੋਕੁ ॥
ਰੇ ਮਨ ਤਾ ਕਉ ਧਿਆਈਐ ਸਭ ਬਿਧਿ ਜਾ ਕੈ ਹਾਥਿ ॥
ਰਾਮ ਨਾਮ ਧਨੁ ਸੰਚੀਐ ਨਾਨਕ ਨਿਬਹੈ ਸਾਥਿ ॥ਮਹਲਾ ੫ : ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਰਾਗ ਜੈਤਸਰੀ ਅੰਗ ੭੦੪
ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਜਿਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਹਰੇਕ ਜੀਵਨ-ਜੁਗਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਕੇਵਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ-ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਧਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਥ ਕਰਦਾ ਹੈ !
4 ਮਾਰਚ 1776 :- ਦੇਵ ਬੰਧ ਦੇ ਹਾਕਮ ਜਾਬਤਾਂ ਖਾਨ ਰਹੀਲਾ ਦੀ ਮਦਦ ਵਾਸਤੇ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਕੂਚ
੧੭੬੦ ਤੋਂ ੧੭੮੦ ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਦੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਰੋਹੀਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ।
ਜਾਬਤਾ ਖਾਨ ਰੋਹੀਲਾ (ਨਜੀਬ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਦੁਆਬਾ ਅਤੇ ਰੋਹੀਲਖੰਡ) ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਨਜਫ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤ ਟਕਰਾਅ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਾਬਤਾ ਖਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਮੰਗੀ।
ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਜਾਬਤਾ ਖਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ੪ ਮਾਰਚ ੧੭੭੬ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ (ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ, ਕਰੋੜਸਿੰਘੀਆ ਆਦਿ) ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕੂਚ ਨੇ ਮੁਗਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਜੜਾਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜਾਬਤਾ ਖਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾੜਿਆ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ‘ਰਾਖੀ’ (Tax) ਵਸੂਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਬਤਾ ਖਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਸਾਂਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਚਾਲ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿਰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਇਸੇ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ੧੭੮੩ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ।