ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਕਿਆ ਕੋ ਕਹੈ ਬਹਾਨਾ ॥ਐਸਾ ਇਕੁ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ਬਨਿਆ ਹੈ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਸਮਾਨਾ ॥੧॥ਸਤਿਗੁਰਿ ਪਰਚੈ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਨਾ ॥ਜਿਸੁ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਏ ਅਨਦਿਨੁ ਲਾਗੈ ਸਹਜ ਧਿਆਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਕਿਆ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਕਿਆ ਕੋ ਕਰੇ ਅਭਿਮਾਨਾ ॥ਜਬ ਅਪੁਨੀ ਜੋਤਿ ਖਿੰਚਹਿ ਤੂ ਸੁਆਮੀ ਤਬ ਕੋਈ ਕਰਉ ਦਿਖਾ ਵਖਿਆਨਾ ॥੨॥
ਆਪੇ ਗੁਰੁ ਚੇਲਾ ਹੈ ਆਪੇ ਆਪੇ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ ||
ਜਿਉ ਆਪਿ ਚਲਾਏ ਤਿਵੈ ਕੋਈ ਚਾਲੈ ਜਿਉ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਭਗਵਾਨਾ ||
ਕਹਤ ਨਾਨਕੁ ਤੂ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਕਉਣੁ ਜਾਣੈ ਤੇਰੇ ਕਾਮਾਂ ॥ਇਕਨਾ ਘਰ ਮਹਿ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਇਕਿ ਭਰਮਿ ਭਵਹਿ ਅਭਿਮਾਨਾ ॥੪॥੩॥
ਮਹਲਾ ੩ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ
ਬਿਲਾਵਲ ੭੯੭
ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੈ ਆਪ ਹੀ ਚੇਲਾ ਹੈ ਆਪ ਹੀ ਗੁਣਾ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ |
ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇ ਉਹ ਜੀਵ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਰਾਹ ਉਤੇ ਤੋਰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇ ਹੀ ਜੀਵ ਤੁਰਦਾ ਹੈ |
2 ਜੁਲਾਈ 1606 :- ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ‘ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ’ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ।
੨ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸਵੇਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅਣਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਕੇ ਆਈ। ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ (ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ) ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ: ਮੁਗ਼ਲ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ੩ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥੜ੍ਹਾ (ਪਲੇਟਫਾਰਮ) ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜਦਿਆਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਉਚਾਈ ਲਗਭਗ ੧੨ ਫੁੱਟ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਐਲਾਨ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ: ੨ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਇਸੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਸਮੇਂ ‘ਮੀਰੀ’ (ਰਾਜਨੀਤਿਕ/ਦੁਨਿਆਵੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ‘ਪੀਰੀ’ (ਧਾਰਮਿਕ/ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ ਭਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ: ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਰਮਾਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਨਕਦ ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧੀਆ ਨਸਲ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ (ਸ਼ਸਤਰ) ਭੇਟਾ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਦਰਬਾਰ: ੨ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਹੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਸਜਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਢਾਡੀ ਵਾਰਾਂ ਗਾ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਰ-ਰਸ ਭਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।